Van experiment naar verslaving, dit zijn de verslaving fases

Een steeds grotere groep mensen wordt geraakt door een verslaving zoals een drugsverslaving of een alcoholverslaving. De vraag die we in dit artikel behandelen is, ‘in welke stappen raakt iemand verslaafd?’. Dit proces van verslaving bestaat uit 6 fases.

Verslaving fase 1: De inwijding

De meeste mensen proberen voor het eerst alcohol of drugs in hun tienerjaren, voordat ze volwassen worden. Dit doen zij uit nieuwsgierigheid, peer pressure (vrienden doen het ook). Ook is het brein van een tiener – de prefontale cortex – nog niet goed ontwikkeld. Dit deel van de hersenen stuurt besluitvorming en impulsen.

Nadat een tiener voor het eerst drank of drugs heeft geprobeerd, kunnen er twee dingen gebeuren: (1) de nieuwsgierigheid is verdwenen en de tiener voelt geen drang om het nog een keer te doen of (2) de tiener gaat experimenteren.

Of een tiener gaat experimenteren hangt af van een aantal factoren: de beschikbaarheid van drugs en alcohol in de omgeving, of vrienden het gebruiken of niet, de aanwezigheid van geestelijke gezondheidsproblemen zoals depressie, angst of AD(H)D, een familieomgeving waar fysiek- of emotioneel misbruik plaatsvindt of psychische aandoeningen en alcohol- of drugsgebruik in de familie.

Verslaving fase 2: Experimenteren met drank of drugs

Volwassenen die beginnen met drinken doen dit vaak als een reactie op problemen in hun leven, zoals het verliezen van een partner, ouder of een baan. Zij belanden vaak meteen in de tweede fase; de experimentatiefase.

Tieners gebruiken de drank of drugs steeds vaker, met vrienden, vanwege peer pressure. Ook is de drank of drugs vaak een antwoord op onzekerheid, geen zingeving ervaren of het gebrek aan een stabiele thuissituatie.

In de tweede fase is het gebruik van de alcohol of drugs nog vrijwillig. Het middel wordt nog niet frequent gebruikt. Als het bij deze fase blijft, kunnen de meeste gebruikers zelf stoppen. Helaas blijven de mensen die geloven dat het middel hun problemen oplost óf waarvoor het middel zorgt dat zij zich beter voelen vaak gebruiken.

Het gebruik van alcohol en bepaalde typen drugs is sociaal geaccepteerd, dus de grens tussen een recreatief gebruiker en een verslaafde is vaag, en bevindt zich ergens aan het einde van deze fase.

Verslaving fase 3: Regelmatig gebruik

In de derde fase wordt het middel van gebruik regelmatig gebruikt. Misschien is dit nog niet dagelijks, maar er ontstaat een patroon van gebruik. Het middel wordt bijvoorbeeld ieder weekend gebruikt – of steeds onder vergelijkbare omstandigheden (bij stress, verveling, eenzaamheid, etc.).

In deze fase wordt het gebruik vaak uitgebreid van alleen bij sociale gelegenheden, naar ook thuis alleen, op de bank. Er begint problematisch gedrag te ontstaan, zoals het missen van (werk)afspraken of vaker spijbelen op school.

De hersenen hebben inmiddels de verbinding gelegd tussen het middel en het feit dat je even aan negatieve emoties of situaties ontsnapt.

Verslaving fase 4: Problematisch en riskant gebruik

In deze fase wordt het negatieve effect van de verslaving op het leven duidelijk. Het gebruik bedreigt de veiligheid van de gebruiker en de mensen om hem/haar heen.

Gebruikers in dit stadium stappen bijvoorbeeld in de auto onder invloed. School, studie en/of werk lijden onder het gebruik, maar ook relaties met vrienden, familie en collega’s worden geraakt. Het gedrag van de persoon in kwestie is veranderd en de persoon heeft vaak een andere vriendencirkel dan voor het gebruik.

In deze fase wordt er officieel nog niet van verslaving gesproken.

Verslaving fase 5: Afhankelijkheid

Iemand die afhankelijk is van drank of drugs blijft het middel gebruiken op regelmatige basis, ondanks de negatieve invloed dat het gebruik heeft op het leven, het lichaam en de mensen in de omgeving.

Afhankelijkheid van drank of drugs vindt plaats in 3 stappen: (1) tolerantie, de persoon heeft steeds meer nodig om hetzelfde effect te bereiken, (2) fysieke afhankelijkheid, de persoon krijgt ontwenningsverschijnselen als hij/zij niet gebruikt en (3) psychologische afhankelijkheid, waarin de gebruiker cravings ervaart, meer en meer gaat gebruiken en steeds weer start met gebruiken na een poging om te stoppen. Dit wordt ook wel ‘chemische afhankelijkheid’ genoemd.

Verslaving fase 6: De verslaving (saillantie)

In deze fase wordt vrijwel het hele leven beheersd door het gebruik. Schadelijke gevolgen vinden plaats op lichamelijk-, psychisch- en sociaal gebied.

De behoefte aan het middel is onweerstaanbaar en de gebruiker verlangt naar het effect. Het gebruik wordt vaak ontkent, terwijl de gebruiker zich eigenlijk niet meer prettig voelt zonder het middel.

Het lichaam is zo gewend geraakt aan het regelmatige gebruik dat het niet meer zonder kan en bij het staken vinden ontwenningsverschijnselen plaats, zoals transpireren, trillen, misselijkheid, spierpijn, angst, rusteloosheid en prikkelbaarheid.

Het desfunctioneren van de gebruiker zorgt voor problemen met familie, vrienden en collega’s. Helaas nemen deze mensen vaak afstand van de gebruiker.

Worstel jij – of iemand in je omgeving – met verslaving? Zoek meteen hulp, want hoe eerder je erbij bent, hoe beter je geholpen kunt worden (en hoe makkelijker het is om te stoppen).

Misschien vind je dit ook interessant:

Bronnen

The Recovery Village

Stanford Children’s Health

ADHD en verslaving; dit is het verband en onze ervaring!

ADHD en verslaving is een combinatie die vaak voorkomt. Een aantal kenmerken van ADHD zijn rusteloosheid, concentratieproblemen, impulsief gedrag, vergeetachtigheid, uitstelgedrag, hyperactiviteit en onbewust over je eigen grenzen gaan. Maar waarom zijn veel mensen met ADHD verslaafd, of andersom, waarom hebben veel verslaafden ook ADHD?

ADHD en verslaving is een combinatie die vaak voorkomt. Een aantal kenmerken van ADHD zijn rusteloosheid, concentratieproblemen, impulsief gedrag, vergeetachtigheid, uitstelgedrag, hyperactiviteit en onbewust over je eigen grenzen gaan. Maar waarom zijn veel mensen met ADHD verslaafd, of andersom, waarom hebben veel verslaafden ook ADHD?

Jooppaul heeft ADHD en is (was) verslaafd.

JP adhd verslaving 2015
JP in 2014, nog in gebruik.
Het enige moment wanneer JP zich fijn voelde was als zijn kinderen er waren. Dan had hij genoeg positieve impulsen en afleiding.

Zelf ben ik (José) niet verslaafd, maar toen ik behandeld werd bij PsyQ ADHD Voor Volwassenen, ontmoette ik tijdens groepstherapie veel mensen die naast ADHD of ADD verslaafd zijn. Ook begrijp ik deze combinatie wel, want ik weet hoe die onrust voelt. Ik snap heel goed dat er mensen zijn die dit willen ‘oplossen’ met middelengebruik.

Jooppaul heeft heel duidelijk een dubbele diagnose; ADHD en verslaving. Het kostte hem ruim 20 jaar om zijn ADHD en verslaving de baas te worden. Maar hoe komt het dat de combinatie ADHD of ADD en verslaving zo vaak voorkomt?

ADD/ADHD en verslaving: Alcohol of drugs worden gebruikt als zelfmedicatie

Van alle mensen die verslaafd zijn aan alcohol of drugs, heeft ongeveer een kwart ADHD of ADD, zeggen de statistieken. Deze groep mensen gebruiken drank of drugs vaak als zelfmedicatie. Het doel is om rust te ervaren, om de constante stroom van gedachten te stoppen en om gevoelens van waardeloosheid, afwijzing en onbegrip te verdoven. Daarnaast kunnen middelen zoals wiet, cocaïne en amfetaminen zorgen voor een verhoogde concentratie.

Het kan dus lijken alsof middelengebruik een positief effect heeft op jou; je voelt je rustiger, fijner, en beter geconcentreerd. Helaas is dit effect nooit van lange duur…

Als ik bijvoorbeeld cocaïne nam kon ik me focussen en kwam ik tot rust. Dit leek voor mij te werken, maar het gevolg was wel dat ik op mijn werk de mist in ging. Dit gebeurde bijvoorbeeld in de keuken. In een keuken moet je kunnen multitasken en dat lukte niet meer. In de verkoop werkte de coke gek genoeg wel weer positief, dacht ik, maar ik verloor mijn inlevingsvermogen door de cocaïne, waardoor ik teveel pushte. Ook had ik steeds meer nodig om mij goed te voelen. Uiteindelijk belandde ik in een negatieve spiraal.

– Jooppaul

Symptomen van ADHD worden soms jarenlang onderdrukt met alcohol of drugs, zegt Niels Bregman van Brijder. Wanneer zij stoppen, krijgen zij extra last van de symptomen van ADHD.

ADHD en verslaving: een slechte combinatie

Wanneer je ADHD of ADD hebt, laat je je vaak leiden door impulsen. Een verslaving is een ziekte die de hersenen kan veranderen waardoor het reguleren van impulsen nog lastiger wordt. Doordat het beloningscentrum in de hersenen steeds slechter gaat functioneren, gaat het vermogen om impulsen te controleren steeds verder achteruit. Kortom: met ADHD heb je al moeite met het reguleren van impulsen en door (langdurige) verslaving wordt het nóg moeilijker om die impulsen te controleren.

Ik liet me compleet leiden door impulsen, al voordat ik verslaafd was, omdat ik ADHD heb. Impulsief gedrag (‘ja joh ik gooi er wel ff een paar pillen en wat drank naar binnen, waarom niet?’) zorgde er in combinatie met trauma en niet kunnen omgaan met emoties voor dat ik verslaafd raakte.

Doordat ik nooit rust had (er was altijd wel een impuls die mij uit mijn rust haalde) was ik continu moe, vergat ik te eten, sliep ik nauwelijks en voelde ik me slecht. Ik was me hier op dat moment niet bewust van, maar ik ging drugs gebruiken om me beter te voelen.

– Jooppaul

ADHD en verslaving: de gevolgen

Wanneer je je ADHD en verslaving niet behandelt, beland je dus in de negatieve spiraal van (1) je laten leiden door impulsen, (2) verkeerde keuzes maken en niet voor jezelf zorgen en (3) nog meer willen gebruiken omdat je je slecht voelt. Het is dus heel belangrijk om hulp te zoeken en jouw ADHD en verslaving te behandelen. Je kunt hiervoor bijvoorbeeld terecht bij Brijder of PsyQ, of bij een andere instelling in jouw buurt.

Mijn ADHD en onbewuste gedrag zorgde ervoor dat ik dag in dag uit over al mijn grenzen heen ging, zonder daar iets van te merken. Ik vergat te eten, rusten, slapen en ik nam geen tijd om diepgaand contact te maken met mijzelf en anderen. Hierdoor ging ik me eenzaam voelen, nog slechter met de impulsen om en nóg meer gebruiken. Mijn lichaam bleef om meer vragen en mijn negatieve gedrag werd steeds sterker. Dit hield ik vol, totdat het te laat was en ik één tot twee keer per maand compleet instortte, dagen of zelfs weken in bed lag en geheel in een slachtofferrol stapte. Dit gedrag kostte me mijn werk, relaties en vriendschappen. Ik was totaal niet meer betrouwbaar.

– Jooppaul

ADHD verslaving
Jooppaul in 2018

Omgaan met je ADHD of ADD en verslaving

De combinatie van ADD/ADHD en verslaving is ernstig en vereist een goede behandeling. Behandeling bestaat vaak uit een combinatie van therapie en medicatie. Zoals hierboven vermeld, kun je terecht bij verschillende instanties. Jooppaul heeft de afgelopen 20 jaar veel behandelingen gehad, maar zijn behandeling bij Castle Craig zorgde ervoor dat hij écht kon stoppen.

Om een behandeling voor ADHD te volgen, zoals de behandeling bij PsyQ ADHD voor Volwassenen, is het wel noodzakelijk dat je eerst clean bent.

Omgaan met ADHD verslaving; bewust worden

Alles verandert wanneer je bewust wordt van jouw gedrag, gevoelens en patronen. Bewustzijn moet je trainen, en een behandeling helpt jou daarbij. Het helpt jou stil te staan bij je huidige gedrag, het geeft je inzicht in jezelf zodat jij betere keuzes gaat maken.

Wanneer je leert omgaan met ADHD en verslaving, vraag je je regelmatig dingen af zoals:

  • Hoe voel ik me nu?
  • Gaat het goed met me?
  • Wil ik deze keuze wel of niet maken?
  • Heb ik honger? Heb ik rust nodig?
  • Ben ik verdrietig of voel ik me fijn?
  • Welke keuze wil ik nu maken?

Mensen met ADHD gaan gewoon maar door. Zij gaan altijd over hun grenzen. Tijdens een behandeling voor ADHD leer je goed voor jezelf te zorgen, in plaats van je te laten leiden door je impulsen. Wat je ook leert is bijvoorbeeld hoe structuur, regelmaat en ritme jouw gelukkiger en gezonder maken.

Tijdens mijn behandeling bij Castle Craig leerde ik niet alleen de standaard dingen die bij iedere therapie voorbij komen. Ook kwam ik er in deze periode achter, onder anderen met hulp van mijn beste vriendin, dat dingen zoals meditatie en sporten van levensbelang zijn om je goed te voelen.

– Jooppaul

add en verslaving
JP in 2019

Omgaan met ADHD en verslaving zonder medicatie (onze ervaring)

De behandeling voor ADHD gaat vaak gepaard met medicatiegebruik. Wij gebruiken allebei (Jooppaul & José) geen medicatie meer voor onze ADHD en ADD. Jooppaul heeft wel jaren medicatie gebruikt, ook toen hij verslaafd was. Voor hem werkte dit tijdelijk, maar op de lange termijn pakte het negatief uit want het voedde zijn verslaving. Totaalonthouding van enige vorm van stimulans bleek voor hem de oplossing naar een gezond en gelukkig leven zonder verslaving.

Ik gebruik geen medicatie meer, want Ritalin en Dexamfetamine werken op hetzelfde stukje hersenen als cocaïne. Ik ben verslaafd geweest aan cocaïne en het gebruik van ADHD medicatie zorgde ervoor dat dit stukje verslaving in mijn hersenen weer getriggerd werd, zodat ik de drang en obsessie bleef hebben om te blijven gebruiken. Ook ging ik de medicatie misbruiken. Op een gegeven moment was ik Ritalin aan het snuiven. Hele potjes gingen er doorheen. Toen besefte ik dat ik moest stoppen met alle vormen van medicatie. Gezond eten, yoga, meditatie en zingeving werden vaste onderdelen in mijn leven. Ik heb nooit meer teruggekeken.

– Jooppaul

Zelf ben ik (Jose) een jaar lang in therapie geweest bij PsyQ ADHD voor Volwassenen. Daar heb ik verschillende soorten medicatie geprobeerd, maar het bleek ook niet voor mij. Ik vond een natuurlijke manier om om te gaan met mijn ADD klachten. Belangrijke onderdelen van mijn herstel waren o.a. Mindfulness, maar ook vitaminesupplementen en een aanpassing van mijn dieet, waarover ik meer heb geschreven op mijn blog.

Ik heb zelf geen ernstige verslavingen, behalve een telefoon- en Netflixverslaving. Vooral Mindfulness/meditatie helpt me deze verslavingen onder controle te houden.”

Wij zijn geen artsen, neem altijd contact op met een arts wanneer je een vraag hebt over medicatie.

Ben jij verslaafd en heb je daarnaast (het vermoeden dat je) ADHD (hebt)?

Wanneer jij het vermoeden hebt dat je ADHD hebt en daarnaast met verslaving worstelt, is het belangrijk om de juiste hulp te zoeken. Wanneer je grip hebt op je verslaving, start dan zo snel mogelijk met de behandeling voor ADHD.

In dit artikel schreven wij over ADHD of ADD en verslaving. Heb jij vragen of opmerkingen? Wij vinden het super leuk als je een reactie achterlaat!


Van verslaving naar een Mindfulness verslaving: zo word jij je verslaving de baas!

Hoe kan Mindfulness jou helpen om jouw verslaving de baas te worden? In dit artikel leggen wij dit uit. Mindfulness, of mediteren in het algemeen, kan namelijk zeer effectief zijn bij het omgaan met mentale obstakels, zoals een verslaving. Het helpt je bij dwangedachten stoppen. Onderaan dit artikel vind je een link naar verschillende producten zodat jij zelf aan de slag kunt met Mindfulness, vanuit huis, wanneer jij dat wilt. Zo ga je net zoals Jooppaul van een destructieve verslaving naar een Mindfulness verslaving 😉

Mindfulness verslaving

Hoe kan mindfulness jou helpen bij je verslaving en dwanggedachten stoppen?

MBCT, Mindfulness Based Cognitive Therapy, biedt praktische handvatten om problemen in het leven het hoofd te bieden. Door te leren om je te focussen op het hier en nu, word je je bewust van automatische reacties en patronen die je hebt. Je leert deze vaak destructieve patronen vervolgens los te laten en te vervangen door positieve patronen. Mindfulness leert je omgaan met tegenslagen, zodat het makkelijker wordt om niet naar de <drank, drugs, … of vul maar in> te grijpen bij een tegenslag.

Als je verslaafd bent, ben je gehecht aan…

Wanneer je verslaafd bent, ben je ergens aan gehecht. Of het nu gaat om alcohol, gamen, gokken, Facebook, je telefoon, seks of cocaïne…  bij een verslaving wil je iets heel graag hebben, en het is nooit genoeg.

Bij Mindfulness leer je je te focussen op het hier en nu, en vervolgens leer je om de mentale hechtingen los te laten.

Wie het fantastische boek ‘De kracht van het nu’ van Echkart Tolle heeft gelezen, is al bekend met deze theorie.

Mindfulness en de gedragspatronen en dwangedachten van de verslaafde

Aan de grondslag van een verslaving ligt vaak een destructief gedachtenpatroon. Ook hebben veel verslaafden te maken met dwangedachten. Een verslaafde vind zichzelf bijvoorbeeld niks waard, heeft een trauma of voelt zich alleen.

Voor een verslaafde, is het object van verslaving op dat moment het allerbelangrijkste in het leven. Het voelt als de enige oplossing voor de pijn, de negatieve gedachten en het verdriet.

Dankzij een Mindfulnesstraining kunnen deze gedragspatronen worden opgemerkt, losgelaten en vervangen door andere, gezonde gedragspatronen.


Als verslaafde hoef je een keer niet over je problemen te praten

Bij een Mindfulness training ga je niet praten over je problemen. Je gaat je patronen doorvoelen en ervaren. Vervolgens leer je naar jezelf (en anderen) te kijken zonder oordelen. Je realiseert je misschien dat jij jezelf (en misschien ook anderen) continu veroordeelt, maar dat dat eigenlijk helemaal niet nodig is. Mindfulness leert jou hoe je deze mentale oordelen kunt loslaten.

Mindfulness helpt jou als verslaafde stoppen met nadenken, stoppen met piekeren

Stoppen met piekeren… Klinkt dat niet heerlijk? Wanneer je constant nadenkt en piekert, gaat het vaak om destructieve gedachten. Als verslaafde handel je daarop, omdat je de gedachte kwijt wilt raken. Je gaat gebruiken.

Heb je een terugval? In Mindfulness leer je dat je niet gefaald hebt

Tijdens een Mindfulness training leer je de gedachten en het gevoel wat daarbij hoort te aanschouwen en te ervaren, zonder er meteen op te reageren en zonder erover te oordelen. Destructieve gedachten verdwijnen vervolgens vanzelf weer.

Veel verslaafden krijgen te maken met een terugval. Terwijl de terugval plaatsvindt, of vlak daarna, ben je als verslaafde vaak kwaad op jezelf. ‘Wat een dombo ben je toch ook.. Wat een zwakkeling. Je hebt gefaald.’, denk je al snel. Maar is dit wel zo?

Een terugval is slechts een terugval, leert Mindfulness jou. Alle negatieve gedachten en emoties die gepaard gaan met een terugval zijn niet belangrijk, want ze zijn niet perse waar. Je bent niet je terugval, je bent niet je verslaving. Dit zijn negatieve gedachten en geen vaststaande waarheid. Tijdens het beoefenen van Mindfulness kun je je dit goed realiseren.

Een mindfulness verslaving: Je kunt altijd opnieuw beginnen

Heb jij het mindfulness virus te pakken? Dan kun je in het hier en nu beslissen hoe je reageert en welke keuzes je maakt. Elk moment is een kans om opnieuw te beginnen. Ook dát leert Mindfulness jou.

Mindfulness kan jou laten zien dat je het product van verlangen (jouw verslaving) helemaal niet nodig hebt. Het enige dat je hoeft te doen, is jouw automatische gedachtenpatronen en reacties daarop herkennen en veranderen.

“Ik heb er een nieuwe verslaving bij; een Mindfulness verslaving! Of eigenlijk kan ik het beter een meditatieverslaving noemen. Wanneer ik mijn dag niet begin met mediteren, verval ik in oude gedachtenpatronen, en als ik niet oppas, in oud gedrag” – Jooppaul van den berg, (ex-)verslaafde

Mindfulness te zweverig voor jou als verslaafde?

Veel mensen denken dat Mindfulness iets zweverigs is, maar het is alles behalve dat. Het krijgt een steeds prominentere plek in de reguliere zorgsector en het bedrijfsleven, want het positieve effect van Mindfulness is inmiddels in vele studies aangetoond.

Een mindfulness verslaving in plaats van een destructieve verslaving?

Wil je aan de slag gaan met Mindfulness, om van jou destructieve verslaving een Mindfulness verslaving te maken?

Je verslaving de baas met Mindfulness: online producten

Een Mindfulness training kan prijzig zijn, of misschien is er in de omgeving waar jij woont (op dit moment) geen aanbod. Geen nood! Ook online kun je fantastische Mindfulness of Mindfulness-gerelateerde cursussen doen, vaak voor een veel lagere prijs.

Hier vind je een opsomming van leuke producten, waarmee je zelf aan de slag kunt met meditatie en Mindfulness voor;

  • Minder stress
  • Stoppen met piekeren
  • Dwangedachten de baas worden
  • Rust in je hoofd
  • Persoonlijke groei

Deze producten gaan jou zeker op weg helpen om te stoppen met je verslaving!

Wat vond jij hiervan?

Vroeg jij je af hoe Mindfulness jou kan helpen bij je verslaving? Wij hopen dat we je met dit artikel op weg hebben geholpen. We zouden het leuk vinden als je een reactie geeft onder dit bericht, of volg ons op Instagram (@blijzoalswij)