Leven met een verslaafde: 5 belangrijke tips

leven met een verslaafde

Leven met een verslaafde is niet altijd makkelijk. Is jouw partner, kind, vader, moeder of (beste) vriend(in) verslaafd? Dan gaan deze 5 tips voor leven met een verslaafde jou helpen. Mijn beste vriend Jooppaul is verslaafd (inmiddels jaren in herstel) en hier heb ik het heel moeilijk mee gehad. Hopelijk heb je iets aan deze tips.

Ben jij of is de verslaafde of iemand in jouw omgeving in gevaar? Neem altijd contact op met de crisisdienst van een verslavingskliniek, of met de huisarts.

Leven met een verslaafde, de eerste tip: zorg voor jezelf

Wanneer je zelf niet goed in je vel zit, is het onmogelijk om een ander te helpen. Wil jij er zijn voor je dierbare die verslaafd is? Zorg altijd eerst voor jezelf, voordat je voor de verslaafde zorgt. Denk aan het zuurstofmasker in het vliegtuig. Dit masker zet je pas bij je kinderen op, wanneer je hem bij jezelf hebt opgezet. Dit geldt ook voor leven met een verslaafde. Zet jezelf dus altijd op nummer één.

“Zelf had ik hier enorm veel moeite mee. Op de slechte momenten maakte ik me bijna iedere minuut van de dag zorgen om Jooppaul. Hierbij vergat ik voor mezelf te zorgen, ging ik slecht in mijn vel zitten en kon ik Jooppaul niet meer zo goed helpen als ik had gewild.”

Stap regelmatig uit de situatie, doe leuke dingen met vrienden en familieleden, beweeg voldoende en eet gezond. Yoga en meditatie kunnen enorm helpen.

Bedenk je altijd: de verslaafde is zelf verantwoordelijk voor zijn/haar leven en helaas kan ook alleen de verslaafde ervoor kiezen om te stoppen. Je kunt steun bieden, maar je kunt het probleem niet oplossen voor de persoon in kwestie.

Tip 2: met een verslaafde kunnen leven door de verslaving te begrijpen

Om te kunnen leven met een verslaafde is het belangrijk om de drijvende krachten achter verslaving te begrijpen. Verslaving is een ziekte die zorgt voor veranderingen in de hersenen. Vanwege de significante veranderingen in de hersenen, wordt verslaving als een chronische ziekte beschouwd. Deze aandoening kan zo krachtig zijn, dat het voor de verslaafde moeilijk kan zijn om het gebruik te stoppen, zelfs wanneer ze weten welke fysieke, emotionele en financiele consequenties ermee samenhangen.

Belangrijk is dus, om te begrijpen dat verslaving een ziekte is. Neem de dingen die gebeuren niet persoonlijk. Dit is natuurlijk makkelijker gezegd dan gedaan, maar het is essentieel.

Leven met een verslaafde: doe het niet alleen

Vaak is er een team van meerdere mensen nodig voor de behandeling van de verslaafde, waaronder verslavingsartsen, therapeuten, psychologen, vrienden en familieleden.

Steun van vrienden en familie is bij het stoppen met een verslaving zeer belangrijk. Hoe moeilijk dat ook is, blijf jouw dierbare die verslaafd is steunen. Je kunt hier onderscheid maken in het steunen van jouw dierbare en het steunen van de verslaving. De verslaving steun je natuurlijk niet.

Wanneer Jooppaul in gebruik was zei ik altijd: ‘ik geef om je, maar ik kan je niet helpen nu je in gebruik bent. Als je wilt stoppen ben ik er voor je. Ik weet dat je het kan, en je bent het waard om een fijn leven te hebben’, en dan gaf ik hem een knuffel.

De derde tip om met een verslaafde te leven: moedig opname of behandeling aan

Het is belangrijk dat de verslaafde de juiste vorm van hulp krijgt. Afkicken van drank of drugs of een andere verslaving, kun je vaak niet alleen.

Vind samen met jouw dierbare die verslaafd is de juiste vorm van hulp. Dit kan bestaan uit bijvoorbeeld (crisis)opname, ambulante (deeltijd) hulp en psychotherapie, maar ook voeding, yoga en meditatie kunnen helpen.

Vaak vroeg ik ‘kan ik iets voor je doen om je te helpen?’. Alleen deze vraag was altijd heel fijn voor Jooppaul. Het feit dat iemand hem steunde gaf hem kracht om de juiste beslissingen te maken.

Tip 4. Leef jij met een verslaafde? Zoek hulp/steun voor jezelf!

Het is zwaar om te leven met een verslaafde, onderschat dit niet. Het kan helpen om met lotgenoten te praten. Ook worden er door Nederland diverse workshops en informatiedagen gehouden. Maar misschien is individuele begeleiding voor jou wel de beste vorm van steun. De meeste verslavingsklinieken bieden ook hulp voor naasten.

“Terwijl ik JP probeerde te steunen in zijn herstel, ging ik er zelf bijna aan onderdoor. Onderschat niet hoeveel het helpen van iemand die dealt met verslaving met je doet. Zoek hulp voor jezelf wanneer dit nodig is! “

De vijfde tip: veiligheid & verslaving

Één van de belangrijkste tips is, zorg ervoor dat jij en de andere naasten van de verslaafde veilig zijn. Voor iemand die verslaafd is, is niets belangrijker dan het middel van gebruik. Realiseer je dat dit de ziekte is, maar onderneem wel actie wanneer een situatie niet (meer) veilig is.

Misschien vind je het leuk om dit verhaal te lezen, waarin ik vertel hoe JP zonder schaamte iets deed in mijn ladekast in de gang… Dit verhaal is echter geen weerspiegeling van de werkelijkheid, en behalve dit soort verhalen – waar we nu om lachen – was JP en zijn omgeving ook regelmatig in gevaar toen hij in gebruik was.

Leef jij met een verslaafde en heb je aanvullende tips?

Ik vond het heel fijn om ervaringen en tips van anderen te lezen, toen ik JP wilde helpen te stoppen met zijn verslaving. Heb jij aanvullende tips? Deel het met ons en onze lezers onder dit artikel.

Misschien vind je dit ook interessant:

Bronnen

Healthline

Mijn beste vriend is verslaafd, wat kun je doen?

beste vriend verslaafd

Wat kun je doen als jouw beste vriend, vriendin, partner of familielid verslaafd is? Vandaag geef ik jou tips vanuit mijn ervaring. Mijn beste maatje JP is namelijk verslaafd (‘geweest’) aan alles wat je maar kunt bedenken. Toen ik hem leerde kennen zat hij vol in zijn alcohol- en drugsverslaving. Inmiddels is hij zeker 5 jaar clean. Heel af en toe, heeft hij een terugval.

Wat kun je doen voor jouw dierbare die verslaafd is? En waarom is iemand eigenlijk verslaafd? In dit artikel deel ik mijn ervaring. De conclusie is simpeler dan jij denkt.

Toen ik JP leerde kennen

Eerst even wat achtergrondinformatie…

Ik ken JP via één van mijn beste vrienden en collega’s, Steven. Steven gaf mij gitaarles en na een tijdje vormden we een bandje. JP was een vriend van Steven en een goede muzikant (briljant vergeleken met ons), en hij kwam meespelen.

Zeker een uur lang kon ik niet stoppen met lachen, toen JP voor het eerst binnenkwam bij Steven. Hij droeg een oranje trainingspak, had lang haar en stuiterde door de kamer. Een gesprek voeren was nauwelijks mogelijk, want voor je je zin afgemaakt had, stond hij al met iemand anders te praten aan de andere kant van de kamer. Hij snuifde Ritalin en Dexamfetamine door elkaar en zijn vrolijkheid (wat een masker bleek te zijn) spatte er vanaf.

Zijn hysterische lach was aanstekelijk, het was meteen super gezellig en ik zag ook meteen dat hij mega intelligent is en worstelt met zijn gedachtes en emoties.

Mijn beste vriend is verslaafd
JP in 2015, net in herstel

Ik kan niet precies uitleggen waarom, maar vanaf die eerste avond had ik het gevoel ‘ik wil deze jongen helpen’. Hij heeft een hart van goud en verdient een beter leven, dat zag ik meteen.

We kwamen in gesprek over medicatie, ADHD (ik heb zelf ADD), sporten, mediteren en yoga. Van de laatste 3 dingen had hij nog nooit gehoord.

Ik ben van nature een hopeloze helper, dus ik schoot meteen in de ‘therapeut-moeder-rol’ en vanaf deze eerste dag deed ik er alles aan om JP te helpen.

Heeft de verslaafde de juiste vorm van hulp?

Ik vroeg me meteen af, of JP wel de juiste vorm van hulp had.

Deze vraag zou ik mezelf ook altijd stellen, als mijn dierbare verslaafd is. Heeft de persoon in kwestie de juiste vorm van hulp? En nog belangrijker… wil hij/zij uberhaupt hulp? Als dit NIET het geval is – en dit gaat heel vervelend klinken – sta je namelijk machteloos. Het enige wat je kunt doen is laten weten dat je er voor de persoon bent, mocht hij klaar zijn voor hulp. Een troost: uiteindelijk wil iedereen die zich geliefd voelt beter worden.

JP had verschillende vormen van hulp toen ik hem leerde kennen, maar meteen had ik het gevoel ‘er klopt iets niet’. Hij was in behandeling voor ADHD, bipolariteit, depressie en verslaving en gebruikte verschillende soorten medicatie. JP was niet alleen verslaafd aan alcohol en drugs, maar inmiddels ook aan de medicijnen. Hij snuifde bijvoorbeeld dexamfetamine en Ritalin, en nam enorme hoeveelheden slaapmiddelen om te kunnen ontspannen.

Wat JP nodig had was geen medicatie, maar een ander voedingspatroon, sport/beweging, trauma therapie, een veilige omgeving en vooral verbinding, onvoorwaardelijke liefde en steun.

beste vriend verslaafd sporten
JP in herstel: 3 keer per week gingen wij sporten op het strand in Kijkduin

Vraag jezelf af of jouw dierbare de juiste vorm van hulp heeft. Als dit niet het geval is, ga samen naar de huisarts of neem contact op met een verslavingskliniek.

Begrijp jij jouw verslaafde vriend(in)/familielid/partner?

Voor mij was het belangrijk om te snappen waarom JP verslaafd is. Ik ben in een redelijk stabiele omgeving opgegroeid, dus ik had weinig tot geen ervaring met mensen die verslaafd zijn. Ik had ook geen idee dat verslaving niet ontstaat omdat iemand ‘voor de lol’ een paar biertjes drinkt en dit uit de hand loopt.

Verslaving heeft vaak een hele andere, veel dieper liggende oorzaak, leerde ik…

Waar ik al snel achter kwam, is dat JP worstelt met ernstige trauma, depressie en ADHD. Alle middelen waaraan hij verslaafd was, waren een manier om te kunnen ontsnappen aan de pijn en de onrust die hij ervaarde.

Een verslaafde wil vluchten van zichzelf en zijn leven

Vrij snel stuitte ik op deze video, waarin Gabor Maté uitlegt dat mensen verslaafd zijn omdat ze willen vluchten voor zichzelf. Ze gebruiken de verslaving om zichzelf te verdoven.

Bekijk deze korte video, waarin Gabor Maté uitlegt wat verslaving is én wat de oplossing is.

Het tegenovergestelde van verslaving is verbinding

Johann Hari heeft een vergelijkbare visie op verslaving als die van Gabor Maté. ‘Het tegenovergestelde van verslaving is verbinding’, zegt hij. Deze TED talk duurt iets langer dan de video hierboven, maar als je tijd hebt raad ik het jou zeker aan om deze video te bekijken.

Hoe meer ik met JP omging, hoe duidelijker het was dat hij enorm getraumatiseerd was, en daardoor geen verbinding had met mensen.

Zijn vrienden zeiden ‘je moet geen tijd in die jongen steken joh, hij is hopeloos verloren. Hij is zo ziek, hij wordt nooit meer beter’.

Ik wilde dit niet geloven, want ik kon (gelukkig) door zijn verslavingsgedrag heen kijken.

De slachtofferrol

Man wat was het af en toe lastig… Ik heb veel meegemaakt met JP, toen ik hem net een paar weken kende piste hij bijvoorbeeld in mijn lade.

JP is mega intelligent en had gedurende zijn leven geleerd hoe hij mensen kon manipuleren. Ook kon hij in een enorme slachtofferrol zitten. Vaak had iedereen in zijn omgeving het fout gedaan, behalve hij. Regelmatig las ik artikelen over narcisme, want als hij een slechte bui had vertoonde hij zeker trekjes van de narcist.

Een paar technieken die bij JP goed hielpen

Toen ik zijn manipulatie en de slachtofferrol begon te herkennen, ontdekte ik simpele technieken om hiermee om te gaan. Een aantal voorbeelden:

  • Ik printte een foto uit van een baby en plakte zijn hoofd erop. Deze gaf ik aan hem toen hij in zijn slachtofferrol zat. Hij moest hier zo hard om lachen, dat ik hem in zijn slaapkamer heb gehangen. Elke keer als hij zichzelf ‘zielugh’ voelde, wees ik naar de baby en maakte ik huilgeluidjes (gevolgd door een schaterlach en een knuffel – het was absoluut niet bedoeld om hem belachelijk te maken, wel om hem bewust te maken dat hij in de slachtofferrol zat).
  • Als er alcohol in de buurt was, en hij zat in de slachtofferrol, zei ik wel eens: hier, heb je een fles Vodka. Drink maar! Drink dan! (dit is geen tip voor jou, dit werkte bij JP goed omdat ik wist dat hij helemaal niet wilde drinken. Sowieso heeft het weinig zin om iemand iets te verbieden, als een verslaafde wil gebruiken doet hij het toch wel. Het feit dat ik hem een keus gaf, maakte dat hij altijd besloot om niet te drinken en een positieve keuze te maken).
  • Een knuffel doet wonderen. Wanneer ik JP een knuffel gaf, of een simpele hand op zijn schouders, verdween het ego, het slachtoffer, de narcist, de manipulator of hoe je het ook noemt.
  • Luisteren zonder oordelen is ook belangrijk. Ik probeerde altijd te achterhalen wat er achter het negatieve gedrag zat. Wat was er aan de hand?

Dus hoe ga je om met een verslaafde waar je van houdt?

Mijn tip is, laat weten dat je er onvoorwaardelijk voor de persoon bent als hij wil stoppen. Maak ook duidelijk, dat je zijn verslaving niet steunt. Daarbij is het heel belangrijk dat je het gedrag afkeurt (het drinken/roken/gokken/etc.) en niet de persoon.

Geef liefde, geef steun, maar bewaak ook jouw eigen grenzen. Steun iemand als hij jouw hulp aanvaardt. Ga niet mee in manipulaties en voed de slachtofferrol niet door ermee in discussie te gaan.

Belangrijk: zorg eerst voor jezelf! Denk aan het vliegtuigmasker in het vliegtuig. Eerst doe je het masker zelf op, voordat je hem opdoet bij jouw kinderen.

Vooroordelen over verslaving

Vaak hebben we vooroordelen over verslaafden. Ze zijn dom, zwak, hebben geen discipline en geven niks om de mensen om zich heen.

Deze vooroordelen kloppen niet.

Probeer de vooroordelen dus los te laten, want niemand is verslaafd omdat hij het leuk vindt.

Daarnaast heeft bijna iedereen wel een vorm van verslaving. Wie is er niet verslaafd aan social media, de smartphone, eten of shoppen? We zijn allemaal mens, en we doen allemaal ons best, ookal lijkt dit niet altijd zo.

De conclusie: liefde en grenzen

De conclusie die ik heb getrokken na al die jaren is, dat je jouw dierbare die verslaafd is het beste kunt helpen door hem of haar liefde te geven. Verbinding is het allerbelangrijkste. Bewaak wel jouw eigen grenzen. Het is belangrijk dat je eerst goed voor jezelf zorgt, want als je niet voor jezelf zorgt, kun je niet voor iemand anders zorgen.

5 jaar later is JP clean, geemigreerd naar Portugal en gelukkiger dan ooit. Wij zijn nog steeds dikke vriendjes. Je kunt ons volgen op www.instagram.com/blijzolswij